Το αλισβερίσι για τη σύνθεση του ΕΣΡ και η αναδιανομή της πίτας στα ΜΜΕ

Το σίριαλ της αδειοδότησης των καναλιών, που ξεκίνησε λίγους μήνες μετά την ανάληψη της εξουσίας από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, βαδίζει σε ένα φινάλε ανάλογο με τις σαπουνόπερες που κατά καιρούς έχουν «σερβιριστεί» στον ελληνικό λαό από τους τηλεοπτικούς δέκτες. Κορυφώθηκε με τον νόμο Παππά. Απογειώθηκε με τη διεξαγωγή του διαγωνισμού και της δημοπρασίας. Τσαλακώθηκε από την απόφαση του ΣτΕ. Αναβαπτίστηκε μετά την τοποθέτηση των νέων μελών του ΕΣΡ και τώρα βαδίζει ολοταχώς στην ανακατανομή της τηλεοπτικής πίτας, μεταξύ παλιών και νέων ιδιοκτητών.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ / EUROKINISSI

Το νέο ΕΣΡ συγκροτήθηκε τελικά. Είχαν προηγηθεί παλινωδίες και  υπόγειε ς διεργασίες,  μέχρι  το κομματικό κατεστημένο να βρει δρόμο συνεννόησης και συναίνεσης. Μόνο που οι καναλάρχες είναι έτοιμοι να απασφαλίσουν και το παζάρι συνεχίζεται. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς, το μεγάλο παζάρι ίσως τώρα να αρχίζει…

Ο «λευκός καπνός» που βγήκε την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου από την έκτη κατά σειρά Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής και οδήγησε στη συγκρότηση του ΕΣΡ με νέο πρόεδρο τον Αθανάσιο Κουτρομάνο, αντιπρόεδρο τον Ροδόλφο Μορώνη και μέλη τους: Πόπη Διαμαντάκου, Βασίλη Καραποστόλη, Γιώργο Πλειό, Νίκο Κιάο, Λίλιαν Μήτρου, Δήμητρα Παπαδοπούλου και Γιώργο Σαρειδάκη.

Η έκτη κατά σειρά απόπειρα για τη συγκρότηση του ΕΣΡ απέδωσε καρπούς, αφού προέκυψε η απαραίτητη πλειοψηφία των 4/5 ώστε να συγκροτηθεί η ανεξάρτητη αρχή, η οποία και θα αναλάβει να υλοποιήσει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκρινε αντισυνταγματικό τον νόμο Παππά για τις τηλεοπτικές άδειες.

Η συγκρότηση του ΕΣΡ, μιας ανεξάρτητης αρχής με πολύ σημαντικές αρμοδιότητες, μετατράπηκε σε ένα πολιτικό αλισβερίσι μεταξύ της κυβέρνησης και της ΝΔ, που εντέλει κατάφεραν να τα βρουν σε μια συμφωνία με την οποία παραμένει μεν στο απυρόβλητο το υπάρχον σύστημα, αλλά παράλληλα επιτρέπεται η είσοδος νέων παικτών στο τηλεοπτικό χώρο. Η υποχώρηση του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Ν. Παππά από τον αριθμό των τεσσάρων τηλεοπτικών αδειών και κυρίως η δέσμευσή του ότι ο τελικός αριθμός τους θα καθοριστεί από το ΕΣΡ, αποτελεί  στρατηγική ήττα της κυβέρνησης  στους ευρύτερους σχεδιασμούς της για την ανασύνθεση του τηλεοπτικού  χάρτη. Ωστόσο ανάλογη υποχώρηση έκανε και η ΝΔ, που μετά την αποδοχή της πρότασής της για τον πρόεδρο του ΕΣΡ, λησμόνησε ότι «η λειτουργία του ΕΣΡ περνά υποχρεωτικά από την ακύρωση του νόμου Παππά» και δεν ζήτησε την πλήρη κατάργησή του.

Ουσιαστικά πρόκειται για έναν πολιτικό συμβιβασμό ανάμεσα σε κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση, με τον οποίο αποδεικνύεται ότι πέρα από τις ιδιαίτερες στοχεύσεις τους, στην υπόθεση των τηλεοπτικών  αδειών και τα δύο κόμματα έσπευσαν  πρωτίστως να διαφυλάξουν τα γενικότερα συμφέροντά τους. Το ΕΣΡ μετατράπηκε για ακόμα μια φορά σε πεδίο ξεκαθαρίσματος πολιτικών λογαριασμών και επάξια καταλαμβάνει  τη θέση της πιο ταλαιπωρημένης –από τις προσπάθειες  χειραγώγησής της–  ανεξάρτητης αρχής. Από τη δημιουργία του μέχρι και σήμερα –με ευθύνη και των εκάστοτε μελών του– λειτούργησε σε πολλές των περιπτώσεων, άλλοτε ως «παραμάγαζο» της κυβερνητικής εξουσίας και άλλοτε ως «μέσο πίεσης» από την αντιπολίτευση.

Για το θεαθήναι και τους τύπους, όλα τα κόμματα υπερασπίζονται κατά καιρούς την ανάγκη λειτουργίας και απόλυτης ανεξαρτησίας του. Όμως πίσω από τις διακηρύξεις για την προστασία των συνταγματικά κατοχυρωμένων αρμοδιοτήτων του, το ΕΣΡ έγινε σε πολλές περιπτώσεις απλώς αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης και προώθησης κομματικών σκοπιμοτήτων και στόχων.

Παρότι το τελευταίο διάστημα το ΕΣΡ έχει αναχθεί από την ΝΔ σε προμετωπίδα του «αγώνα» της για την τήρηση του Συντάγματος και τον έλεγχο του τηλεοπτικού τοπίου, ήταν αυτή που από τη θέση της κυβέρνησης, μαζί με το ΠΑΣΟΚ, φρόντισε να παραμένουν κενές οι θέσεις μελών, των οποίων οι θητείες είχαν λήξει, υπονομεύοντας με τον τρόπο αυτό τη ίδια την ύπαρξη της ανεξάρτητης αρχής.

Ανάλογα κινήθηκε και η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Πριν αναλάβει τη σκυτάλη της διακυβέρνησης από τους προκατόχους της, δεσμευόταν για ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του ΕΣΡ, άμεση εκλογή νέων μελών και μετατροπή του στον θεματοφύλακα της διαγωνιστικής διαδικασίας για την εκχώρηση των νέων αδειών. Στην πορεία έφερε τον νόμο Παππά που αφαιρούσε αρμοδιότητες από το ΕΣΡ και μια τροπολογία που το πετούσε εντελώς έξω από τη διαδικασία αδειοδότησης!

 

Εργαλείο στη διαιώνιση της διαπλοκής

Από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, το ΕΣΡ ποτέ δεν επιτέλεσε το έργο

για το οποίο προοριζόταν  με βάση το Σύνταγμα. Με την «πρόθυμη» στάση και των μελών του που σε αρκετές περιπτώσεις λειτουργούσαν ως φερέφωνα, οι κυβερνώντες πάντα φρόντιζαν να υπονομεύουν και να χειραγωγούν τις αποφάσεις του. Αυτή ακριβώς η –επί της ουσίας και όχι τυπικά– αντισυνταγματική διαδικασία, ήταν η βάση πάνω στην οποία γιγαντώθηκε το σύστημα της διαπλοκής μεταξύ πολιτικής, οικονομικής και μιντιακής εξουσίας στη χώρα.

Το συγκεκριμένο φαινόμενο έλαβε τα τελευταία χρόνια εκρηκτικές διαστάσεις. Η οικονομική κρίση,  σε  συνδυασμό  με  την κατάρρευση  του δικομματικού συστήματος και την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε ανερχόμενη πολιτική δύναμη,  ήταν δεδομένο  ότι θα οδηγούσε  στην αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού. Μια αναδιάταξη που ήταν επίσης σίγουρο ότι θα έφερνε με τη σειρά της και μια νέα απόπειρα αλλαγής των συσχετισμών και στο τηλεοπτικό τοπίο. Ο ρόλος του ΕΣΡ σε μια τέτοια περίπτωση θα ήταν καθοριστικός. Αυτό το γνώριζαν παλιοί και νέοι κυβερνητικοί.

Η κυβέρνηση Σαμαρά φρόντισε, σε μια περίοδο που ήθελε το μιντιακό κατεστημένο στο πλευρό της, να προσφέρει πλήρη ασυδοσία στη «δράση» του. Σε αυτή την κατεύθυνση όχι μόνο έκλεισε την ΕΡΤ, αλλά προσπάθησε να απαξιώσει και τον ρόλο του ΕΣΡ. Έδινε τη μια μετά την άλλη τις παρατάσεις των θητειών των μελών του, με αποτέλεσμα να υπάρχουν μέλη που έμεναν στο πόστο τους ακόμα και δέκα χρόνια, όταν ο μεγαλύτερος προβλεπόμενος χρόνος ήταν η οκταετία. Με αυτόν τον τρόπο άφηνε μέλη με θητείες, που ουσιαστικά ήταν παράτυπες, να εξακολουθούν να υπηρετούν, οδηγώντας ορισμένες αποφάσεις του ΕΣΡ στην ακύρωση από το Συμβούλιο της Επικρατείας, λόγω παράτυπης σύνθεσης.

Με τον τρόπο αυτό «από-νομιμοποιούσε» τις αποφάσεις του ΕΣΡ και κυρίως ακύρωνε τα πρόστιμα που επέβαλε σε βάρος ΜΜΕ που παραβίαζαν τους ραδιοτηλεοπτικούς κανόνες.

Έτσι το  ΕΣΡ παρέπαιε  μεταξύ απουσίας από τα δρώμενα και ανυποληψίας. Το βολικό αυτό καθεστώς εξυπηρετούσε τα «νταραβέρια» της κυβέρνησης  με τους ιδιοκτήτες τηλεοπτικών και έντυπων μέσων. Τα αφεντικά κινούνταν έξω από κάθε νόμο και οι κυβερνώντες απολάμβαναν προβολής, ενώ καρπώνονταν τα οφέλη μιας απίστευτης προπαγάνδας υπέρ των πλέον αντιδημοφιλών πολιτικών. Ποιος μπορεί να ξεχάσει, άλλωστε, την ομολογία Πρετεντέρη πως πολλοί δημοσιογράφοι «ήξεραν ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο» και έλεγαν ενσυνείδητα ψέματα ή ότι το ΔΝΤ έκανε «ιδιαίτερα μαθήματα» σε προβεβλημένα «παπαγαλάκια» του.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΖΩΝΤΑΝΟΣ / EUROKINISSI

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΖΩΝΤΑΝΟΣ / EUROKINISSI

Προεκλογικές εξαγγελίες και κυβερνητικές παλινωδίες

Η έλευση  του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία τον Γενάρη του 2015 έφερε υποσχέσεις για μεγάλες αλλαγές  σε ό,τι αφορά την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών. Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας αλλά και ο Νίκος Παππάς, διακήρυτταν ότι το ΕΣΡ θα λειτουργήσει ως πραγματικά ανεξάρτητη αρχή, ότι θα ενισχυθούν οι εξουσίες του και ότι θα αναλάβει αποκλειστικά να χειριστεί το θέμα της δημοπρασίας των αδειών.

Αυτά στα λόγια, διότι επί της ουσίας άλλες  ήταν οι στοχεύσεις της «πρώτη φορά Αριστεράς». Ήδη από το Φλεβάρη του 2015, η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έθεσε ανοιχτά θέμα αλλαγής της σύνθεσης του προηγούμενου ΕΣΡ. Επικαλούμενη, ορθά, το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός των μελών του υπηρετούσαν με παρατάσεις θητείας με βάση προηγούμενες νομοθετικές παρεμβάσεις, επιχείρησε να αλλάξει τη σύνθεσή του. Ωστόσο ο ορισμός μελών του ΕΣΡ έπρεπε να έχει την πλειοψηφία των 4/5 της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, όπως ρητά ορίζει το Σύνταγμα για τις Ανεξάρτητες Αρχές, κάτι που φυσικά προϋπόθετε ευρύτερη διακομματική συναίνεση, κοινώς την έγκριση τουλάχιστον της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Οι ηγεσίες των δύο κομμάτων δεν θέλησαν να κάνουν τη χάρη στο ΣΥΡΙΖΑ. Όχι αναίτια, καθώς είχαν αναλάβει «εργολαβικά» να διαφυλάξουν τα συμφέροντα των συστημικών ΜΜΕ, τα οποία ο Τσίπρας είχε ήδη αρχίσει να προσεγγίζει, χωρίς ωστόσο ακόμα να έχει καταφέρει να αποσπάσει τη στήριξή τους. Οι ιδιοκτήτες των καναλιών είχαν διαγνώσει ότι μέσω του νόμου Παππά, η κυβέρνηση Τσίπρα θα επιχειρούσε να ανακατέψει την τράπουλα και να ξαναμοιράσει την πίτα στη μιντιακή αγορά. Μια κίνηση που θα τους οδηγούσε να βάλουν το χέρι στην τσέπη και να πληρώσουν για τις νέες άδειες.

Την Άνοιξη του 2015, με τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές να χτυπάει «κόκκινο»  και την πόλωση ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και τα κόμματα της αντιπολίτευσης  να έχει φτάσει στα ύψη, η επίτευξη συναινετικής λύσης για την συγκρότηση του ΕΣΡ φάνταζε περισσότερο με ανέκδοτο. Το Μάρτιο του ’15, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου για την ανασύσταση της ΕΡΤ, καταγράφηκε ίσως η μοναδική μεγάλη ευκαιρία να προχωρήσει η ανασύσταση του ΕΣΡ. Όμως το κλίμα τότε φρόντισε να δυναμιτίσει ο Νίκος Παππάς, δείχνοντας τα πρώτα ξεκάθαρα δείγματα των προθέσεων της νέας διακυβέρνησης για τον τρόπο που θα προχωρούσε στον διαγωνισμό με τις τηλεοπτικές άδειες.

Ο υπουργός Επικρατείας αμφισβήτησε τις θητείες όλων των μελών του τότε ΕΣΡ, ακόμη και αυτών που υπηρετούσαν νόμιμα, υποστηρίζοντας ότι οι παρατάσεις θητείας με βάση προηγούμενες νομοθετικές παρεμβάσεις είναι έκνομες. Αν προχωρούσε τότε ο Παππάς σε μια τέτοια κίνηση και υλοποιούσε τους σχεδιασμούς του, δεν θα αντικαθιστούνταν μόνο όλα τα μέλη του ΕΣΡ, αλλά θα ακυρώνονται και όλα τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν από αυτό, αφού θα θεωρούνταν όλες οι αποφάσεις του παράνομες. Η ερμηνεία Παππά περί παράνομης σύνθεσης του ΕΣΡ και αντικατάστασης των μελών  του, στηρίχθηκε από ισχυρούς μιντιακούς ομίλους, στους οποίους είχαν επιβληθεί πρόστιμα, με αποτέλεσμα οι αναφορές σ τον υπουργό  να γίνονται σε μερίδα των Μέσων ήπιες, αν όχι και… κολακευτικές.

Επί της ουσίας οι Τσίπρας και Παππάς, ακολουθών τας τα «χνάρια»  των προκατόχων τους, ήθελαν  το ΔΣ του ΕΣΡ, που θα αναλάμβανε να προχωρήσει το ν  διαγωνισμό,  να είναι του «χεριού»  τους. Αυτές οι προθέσεις δημιούργησαν στην πορεία  και  εσωκομματικές α να ταράξεις  σ τον  ΣΥΡΙΖΑ . Εξάλλου ο μήνας του μέλιτος με τις διακηρύξεις περί «ρήξης» με τους δανειστές είχε περάσει και ήδη είχαν αρχίσει να δημιουργούνται κέντρα εξουσίας και στρατόπεδα εντός της Κουμουνδούρου.

Ήταν τότε ακριβώς  η εποχή που το Μαξίμου, με τη βοήθεια του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου  Νίκου Φίλη, κατηγόρησε  την πρώην πρόεδρο  της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου ότι σκοπίμως κωλυσιεργούσε και δεν επιδίωκε να υπάρξει απόφαση από τη διάσκεψη των Προέδρων, προκειμένου να μην προχωρήσει η συγκρότηση του ΕΣΡ.

Τα «βέλη» του Μαξίμου τότε στόχευαν σε μια ευαίσθητη πτυχή της κ. Κωνσταντοπούλου και άφηναν αιχμές για τη στάση της, υποστηρίζοντας ότι δεν προχωρεί τις διαδικασίες, προκειμένου να διατηρηθεί στη θέση της η μητέρα της και προεδρεύουσα εκείνη την περίοδο του ΕΣΡ, δημοσιογράφος Λίνα Αλεξίου.

Παρότι η ίδια η πρόεδρος της Βουλής είχε δηλώσει ότι θα απέχει της διαδικασίας, ακριβώς λόγω της συγγενικής σχέσης, το Μαξίμου συνέχισε τα χτυπήματα κάτω από τη ζώνη, με τον Ν. Φίλη σε πρώτο πλάνο και τον (σημερινό πρόεδρο της Βουλής) Ν. Βούτση σε δεύτερο, να αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ωστόσο πίσω από τη σύγκρουση  για το ΕΣΡ, υπόβοσκαν βαθύτερες αντιθέσεις. Το Μαξίμου και οι πραιτοριανοί  του είχαν ήδη συνθηκολογήσει με τους δανειστές, σε αντίθεση με την Ζωή Κωνσταντοπούλου που είχε συνταχθεί με το απέναντι εσωκομματικό στρατόπεδο. Όμως και η σύνθεση του ΕΣΡ μετατράπηκε σε πεδίο προστριβών, αφού τα μέλη που θα στελέχωναν και κυρίως ο ρόλος που θα καλούνταν να παίξει την επόμενη μέρα στη διαμόρφωση του τηλεοπτικού σκηνικού, δεν άφηνε κανέναν αδιάφορο.

Είτε εξαιτίας της Κωνσταντοπούλου, όπως κατήγγειλε τότε το Μαξίμου, είτε λόγω των ευρύτερων σχεδιασμών που είχε ο Παππάς για τον έλεγχο του ΕΣΡ, όπως τον κατηγορούσε μεγάλη μερίδα του ΣΥΡΙΖΑ, το σχέδιο για τη διάλυση του ΕΣΡ δεν πέρασε.

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI

ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI

Νόμος Παππά: από την εφαρμογή στην ακύρωση

Μετά το δημοψήφισμα, την υπογραφή του μνημονίου και κυρίως τη δεύτερη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές,  η κυβέρνηση επιδίωξε να ξεπεράσει το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί με τις παρατάσεις των θητειών των μελών του ΕΣΡ, στο φόντο και σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, προβλέποντας με το άρθρο 55, παρ. 10 του Ν. 4339/2015 ότι «καταργείται η διάταξη του άρθρου 110 παρ. 12 του ν. 4055/2012 και από την έναρξη ισχύος του παρόντος αποχωρούν αυτοδικαίως από τη θέση τους τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών, των οποίων έχει λήξει η αρχική θητεία».

Παράλληλα το Μαξίμου έκανε μια συμφωνία, από ότι όλα δείχνουν με την πλευρά  Καραμανλή και τον Ε. Μεϊμαράκη (που τότε ήταν πρόεδρος της ΝΔ) για τη σύνθεση του ΕΣΡ. Η λίστα με τα εννιά πρόσωπα που προτείνονταν δόθηκε στα κόμματα στις αρχές Ιανουαρίου 2016, και αποτελούνταν από προσωπικότητες του ακαδημαϊκού  και δημοσιογραφικού χώρου που πολιτικά πρόσκεινται είτε στον ΣΥΡΙΖΑ είτε στο λεγόμενο «καραμανλικό» στρατόπεδο.

Οι εκλεκτοί τότε ήταν οι Λαοκράτης Βάσσης, συγγραφέας και ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς, Ροδόλφος Μορώνης, δημοσιογράφος και πρώην υπηρεσιακός υπουργός, ο πρώην γενικός διευθυντής της ΕΡΑ Γιάννης Τζαννετάκος, ο καθηγητής ΜΜΕ του ΕΚΠΑ Γιώργος Πλειός, ο δημοσιογράφος Κώστας Αγγελόπουλος, ο καθηγητής επικοινωνίας και πολιτισμού Βασίλης Καραποστόλης, η Φανή Πετραλιά, δημοσιογράφος και γραμματέας μορφωτικού ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ, ο καθηγητής διοικητικής επιστήμης και πρώην πρόεδρος της ΝΕΡΙΤ Αντώνης Μακρυδημήτρης και ο καθηγητής Ανδρέας Νοταράς.

Όμως το προξενιό  Μαξίμου-Ραφήνας ανατράπηκε από το αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών της ΝΔ. Μια από τις πρώτες κινήσεις του νεοεκλεγέντα Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν να τορπιλίσει αυτή τη συμφωνία. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που τότε συναντούσε καναλάρχες και εκδότες του «παλιού συστήματος», ήταν αποφασισμένος να γκρεμίσει τα σχέδια Παππά αλλά και να διαλύσει κάθε υποψία συναίνεσης με τον Τσίπρα, που είχε αρχίσει να ενοχλεί έντονα τους νεοδημοκράτες. Αυτή η στάση του Μητσοτάκη, που στην πορεία εξελίχθηκε σε μια ανοιχτή σύγκρουση με την κυβέρνηση με ανταλλαγή αλληλοκατηγοριών για «στήριξη της διαπλοκής», οδήγησε σε αδιέξοδο τη Διάσκεψη των Προέδρων τον Ιανουάριο του 2016.

Τότε η κυβέρνηση προσπάθησε να κάνει δύο ελιγμούς. Ο ένας ήταν να αυξήσει με τροπολογία τον αριθμό των μελών του ΕΣΡ (στα 9) ώστε να υπάρχει ακόμη μεγαλύτερο περιθώριο παρουσίας μελών προσκείμενων στην αντιπολίτευση. Ο άλλος ήταν η δήλωση του Νίκου Παππά ότι εάν «η ΝΔ συναινέσει στη συγκρότηση του ΕΣΡ, η Βουλή θα αποφασίσει για τον αριθμό των τηλεοπτικών αδειών». Δηλαδή, πρότεινε να έρθει τροπολογία που θα μετέφερε την απόφαση για τον αριθμό των αδειών από τον υπουργό στη Βουλή, ώστε να υπάρχει συναίνεση και σε αυτό το κρίσιμο θέμα. Ωστόσο, και πάλι η ΝΔ αρνήθηκε.

Αντιμέτωπη με ένα συνεχιζόμενο αδιέξοδο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα πάρει «νομοθετικές πρωτοβουλίες» για να ξεπεράσει τον σκόπελο. Έτσι ο Ν. Παππάς προχώρησε στην παύση των μελών του ΕΣΡ που ήταν με παράταση θητείας, καταργώντας ουσιαστικά την ανεξάρτητη αρχή, ενώ ταυτόχρονα μεταβίβασε την αρμοδιότητα για τη διενέργεια του διαγωνισμού στη γενική γραμματεία Ενημέρωσης, και ξεκίνησε τις ενέργειες  του δημοπρατικού διαγωνισμού για 4 άδειες εθνικής εμβέλειας. Ωστόσο η κυβέρνηση γνώριζε ότι με τη στάση της να ακυρώσει ακόμα και το δικό της νόμο 4339/2015, που ρητά απέδιδε την αρμοδιότητα της όλης διαδικασίας στο ΕΣΡ, κινδύνευε οι αποφάσεις αλλά και ολόκληρος ο διαγωνισμός να ακυρωθούν στα δικαστήρια όπως και τελικά έγινε, με την απόφαση του ΣτΕ.

Δεν ξέρουμε πού εδραζόταν η αισιοδοξία με την οποία ο Αλέξης Τσίπρας ανήγγειλε από το βήμα της ΔΕΘ ότι αποκλείεται  το ΣτΕ να κρίνει αντισυνταγματικό τον νόμο Παππά. Και μπορεί μεν η δήλωση του πρωθυπουργού  να ήταν μια πολιτική θέση κι όχι προσπάθεια επηρεασμού  της δικαιοσύνης, όπως τον κατηγόρησε η ΝΔ, όμως οι προσπάθειες  για την οικοδόμηση καλού κλίματος με το δικαστικό σώμα το κρίσιμο διάστημα έδιναν κι έπαιρναν. Σημαντικό ρόλο στην υπόθεση φαίνεται πως είχε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, που έχει γνωριμίες σε όλο το δικαστικό κλάδο. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με τους προέδρους των ανωτάτων δικαστηρίων λίγες μόλις μέρες πριν ξεκινήσει η συζήτηση του ΣτΕ για την προσφυγή ενάντια στον διαγωνισμό, και μίλησε για αυξήσεις «στους μισθούς εκείνων των λειτουργών που βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας», προκαλώντας σάλο.

Την ίδια στιγμή, ο Νίκος Παππάς και ο Λευτέρης Κρέτσος προχωρούσαν με γοργούς ρυθμούς τη διαδικασία ελέγχου των υπερθεματιστών για τις άδειες, ενώ με κάθε ευκαιρία η κυβέρνηση επαναλάμβανε μονότονα το πόσο θα ωφεληθούν οι φτωχότεροι από τα χρήματα που θα εισέπρατταν τα δημόσια ταμεία. Ήταν εμφανές ότι σκοπός της κυβέρνησης ήταν να δημιουργήσει τετελεσμένα, πάνω στα οποία να εκβιάσει την απόφαση του ΣτΕ. Τελικώς, μετά από αρκετές συνεδριάσεις, το ΣτΕ στις 26 Οκτωβρίου αποφάνθηκε ότι ο νόμος είναι αντισυνταγματικός, πυροδοτώντας εξελίξεις.

Το μπαλάκι στη συνέχεια πέρασε στον πρόεδρο της Βουλής Ν. Βούτση και τις διαδοχικές προσπάθειες να προτείνει μια σύνθεση ΕΣΡ που θα διευκολύνει τις διεργασίες, κάμπτοντας τις αντιρρήσεις της ΝΔ που ζητούσε να παρθεί πίσω συνολικά ο νόμος Παππά. Σαν κεραυνός εν αιθρία έπεσε η πρόταση για την υποψηφιότητα του Βύρωνα Πολύδωρα, πρώην υπουργού της ΝΔ που είχε διαγραφεί από τον Α. Σαμαρά. Οι πηγές του Μαξίμου διέδιδαν ότι η πρόταση είχε ως στόχο να αναγκάσει τη συναίνεση της ΝΔ με ένα στέλεχος που προερχόταν από τον δικό της ιδεολογικό χώρο, όμως η αρνητική αντίδραση του Κ.  Μητσοτάκη, όπως και των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης ήταν άμεση. Τελικά η υποψηφιότητα Πολύδωρα δεν κατατέθηκε καν για ψήφιση, και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να δεχτεί την πρόταση της ΝΔ για τον πρόεδρο του ΕΣΡ και να αποδεχτεί ότι θα γίνει εκ νέου διαγωνισμός με περισσότερες από 4 άδειες, προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο και να προχωρήσει η διαδικασία συγκρότησης του νέου ΕΣΡ.

Αυτό που πλέον φαίνεται ολοκάθαρα στον ορίζοντα, είναι ότι η κυβέρνηση και ο Νίκος Παππάς δεν μπόρεσαν να επιβάλλουν το σχέδιό τους για μείωση του αριθμού των καναλιών, που θα κατέληγε ένας ιδιότυπος μοχλός πίεσης για τη δημιουργία της δικής τους μιντιακής αυλής. Στην αντίπερα όχθη, μπορεί ο Κ. Μητσοτάκης να εξασφάλισε τη διαιώνιση του παλιού μοντέλου διαπλοκής, όμως δεν κατάφερε να πετύχει το συντριπτικό πλήγμα στην κυβέρνηση που θα την γκρέμιζε από την εξουσία.

Οι συγκεκριμένες μεθοδεύσεις και πρακτικές με θύμα το ΕΣΡ –εδώ και χρόνια– που κορυφώθηκαν με την περιπέτεια του νόμου Παππά, φυσικά και δεν θυμίζουν σε τίποτα ξεκαθάρισμα του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου και πάταξη της διαπλοκής. Για την ακρίβεια δείχνουν ακριβώς το αντίθετο: τη διαπάλη και την αγωνία των πολιτικών κομμάτων του τόπου να εξυπηρετήσουν και να εξυπηρετηθούν από τα μεγάλα πορτοφόλια της χώρας…

About Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος (16 Articles)
Ο Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος είναι δημοσιογράφος και Εκδότης - Διευθυντής του περιοδικού REPORT. Από το 2011 είναι, επίσης, Υπεύθυνος Έκδοσης του περιοδικού UNFOLLOW. Έχει συνεργαστεί με εφημερίδες και περιοδικά, όπως Το Βήμα και το περιοδικό Περιοδικό. Έχει διατελέσει αρχισυντάκτης του περιοδικού BHMAgazino και διευθυντής της εφημερίδας FAQ. Δημοσιογραφεί από το 1990.